japońscy mistrzowie haiki

 1. Matsuo Basho
Matsuo Basho (1644–1694) pochodził z prowincji Iga (obecnie Mie). W młodości miał na imię Kinsaku, a następnie Munefusa. Jako nastolatek został oddany na służbę rodzinie Todo, która miała swoją siedzibę w zamku Ueno. To właśnie tam poznał poezję haikai w szkole Teimon. Po śmierci swojego pana przeniósł się do Kioto, gdzie kontynuował naukę wraz z lokalnym poetą Kiginem. W 1672 roku udał się do Edo (dzisiejsze Tokio), gdzie haikai było reprezentowane przez nowatorską szkołę danrin. Po kilku latach, Basho otrzymał zgodę na założenie własnej szkoły, zyskał dobrą reputację oraz pozycję w świecie artystycznym. Gdy udał się na odosobnienie, nazwano go „szaleńcem”, on zaś swoje zachowanie tłumaczył troską o uczniów, którzy powinni sami poszukiwać prawdy, bez narzucania im własnej opinii. W 1682 roku pożar w Edo zniszczył jego dom. Poeta podjął się ascetycznego życia, wędrując miesiącami. Zapiski ze swojej podróży opisał m.in. w dzienniku „Po ścieżkach Północy” (Oku no hosomichi). Odrzucił ustabilizowane życie, zaś za każdym razem, gdy powracał do Edo, był witany z wielkim podziwem. Pamiętnik z tułaczki zakończył w Ogaki i w 1692 roku wrócił do Edo. Zmarł w podróży z Nary do Osaki, nieprzerwanie podkreślając lekkość z jaką powinno się patrzeć na otaczający nas świat. . 2. Yosa Buson Yosa Buson (1716–1783) urodził się w dawnej prowincji Settsu (obecnie część Osaki), jego prawdziwym nazwiskiem jest Taniguchi. Przeniósł się do Edo (obecne Tokio), gdzie uczył się poezji w stylu haikai w szkole Hayano Haijina, zaś po jego śmierci w 1742 roku udał się do prefektury Shimosa (obecnie Ibaraki). Stopniowo zyskiwał popularność jako malarz, a dzięki pomocy uczniów Haijina zaczął sprzedawać swoje prace. Przez wiele lat podpisywał się jako Yahantei Drugi. Po raz pierwszy imienia Buson użył w 1744 w „Notatniku noworocznym” (Saitan cho). Prefekturę Shimosa opuścił w 1751 udając się do Kioto i podejmując próbę stworzenia swojego malarskiego warsztatu. Pozostawał głównie pod wpływem „malarstwa literackiego” bunjinga autorstwa Sakakiego Hyakusena, tworząc również poezję haikai. W 1766 roku wraz z przyjaciółmi założył szkołę Sankasha (Akademia Trzech Owoców), skupiającą takich poetów jak Tan Taigi czy Shoha. Na życie zarabiał jednak głównie malarstwem, utrzymując swoją żonę Tomo. Aż do śmierci pozostawał bardzo aktywnym poetą, wydając w roku 1777 zeszyty poezji zatytułowane później „Nocne zabawy mistrza Yahantei” (Yahanteiraku). Na kilka tygodni przed śmiercią dał uczniowi pędzel, którym spisał jego ostatnie, pożegnalne haiku. . 3. Kobayashi Issa Kobayashi Issa (1763-1827) - jego prawdziwe imię to Yataro. Pochodził z chłopskiej rodziny z prowincji Shimano(dzisiejsze Nagano). Sztuki haikai zaczął uczyć się w szkole mistrza Nirokuana Chikua w Edo. W późniejszych latach wyruszył na wędrówki do Kioto, Osaki oraz na wyspy Kikoku i Kiusiu. Ceniony w Edo za swój oryginalny styl kompozycji, patrzenie na świat z humorem oraz błyskotliwość w sposobie kojarzenia obrazów. Jego dzienniki i eseje charakteryzują się samokrytycyzmem oraz niezwykłą wrażliwością na otaczający świat. Po pożarze w 1827 r. stracił dom oraz majątek. Zamieszkał w szopie uratowanej z pożaru, gdzie zmarł z głodu i zimna.